Pelvik Taban Fizyoterapisi

Pelvik Taban Fizyoterapisi Nedir?

Pelvik taban fizyoterapisi, pelvik taban kaslarının (idrar, dışkılama, cinsel fonksiyon, organ desteğini sağlayan kaslar) değerlendirilmesi ve tedavisidir. Non-invaziv, güvenli ve etkilidir. Dr. Zeynep Gökçeuslu, Antalya kliniğinde pelvik taban fizyoterapisi konusunda deneyimli fizyoterapistlerle çalışmaktadır.

Pelvik Taban Kasları

Anatomı

• Levatör ani kasları (en önemli)
• Koksiks kasları
• Sfinkterler (üretral, anal)
• Pelvis tabanını kaplayan kas tabakası
• Hamak gibi

Fonksiyonlar

• Organ desteği: Mesane, rahim, rektum
• İdrar kontrolü: Üretral sfinkter
• Dışkılama kontrolü: Anal sfinkter
• Cinsel fonksiyon: Vajinal tonüs, orgazm
• Stabilizasyon: Omurga, pelvis desteği

Pelvik Taban Disfonksiyonları

1. Hipotonük (Zayıf Kaslar)

• İdrar kaçırma (stres inkontinans)
• Pelvik organ sarkması (prolapsus)
• Fekal inkontinans
• Cinsel fonksiyon azalması

2. Hipertonük (Aşırı Gergin Kaslar)

• Pelvik ağrı
• Ağrılı cinsel ilişki (disparoni)
• İdrar zorluğu
• Kabızlık (obstrüktif defekasyon)
• Vajinismus

3. Koordinasyon Bozukluğu (Disinerji)

• İdrar retansiyonu
• Dışkılama zorluğu
• Pelvik ağrı

Pelvik Taban Fizyoterapisi Endikasyonları

Üriner Sorunlar

• Stres idrar kaçırma
• Urge idrar kaçırma (aşırı aktif mesane)
• Mikst inkontinans
• İdrar retansiyonu
• Sık idrara gitme

Pelvik Organ Prolapsusu

• Hafif-orta sistosel, rektosel, uterin prolapsus
• Cerrahi öncesi hazırlık
• Cerrahi sonrası rehabilitasyon

Bağırsak Sorunları

• Fekal inkontinans
• Obstrüktif defekasyon (dışkılama zorluğu)
• Kabızlık

Pelvik Ağrı

• Kronik pelvik ağrı
• Vulvodin i (vulvar ağrı)
• Pudental nevralji
• Endometriozis kaynaklı ağrı

Cinsel Disfonksiyon

• Disparoni (ağrılı cinsel ilişki)
• Vajinismus
• Düşük orgazm kalitesi

Gebelik ve Doğum Sonrası

• Doğum sonrası pelvik taban zayıflığı
• Diastasis recti (karın kasları ayrılması)
• İdrar kaçırma
• Perine yırtığı iyileşmesi

Pelvik Taban Fizyoterapisi Değerlendirmesi

İlk Seans (60-90 dakika)

Öykü

• Semptomlar (sıklık, şiddet, tetikleyiciler)
• Tıbbi geçmiş (doğum, cerrahi, hastalıklar)
• Yaşam tarzı (egzersiz, beslenme)
• İdrar-dışkılama günlüğü
• Hedefler

Fizik Değerlendirme

• Postür ve hareket analizi
• Karın muayenesi: Diastasis recti
• Pelvik taban muayenesi (internal - rıza ile):
• Vajinal veya rektal muayene
• Kas tonusu (hipotonük, hipertonük)
• Kas gücü (Oxford skalası 0-5)
• Dayanıklılık
• Koordinasyon
• Hassasiyet, ağrı noktaları
• Organ sarkması
• Nefes değerlendirmesi: Diyafragmatik solunum

Tedavi Planı

• Bireyselleştirilmiş
• Hedef odaklı
• 6-12 hafta (ortalama)
• Haftada 1-2 seans + ev egzersizleri

Pelvik Taban Fizyoterapisi Teknikleri

1. Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel)

Zayıf Kaslar İçin (Hipotonık)

• Hedef: Güçlendirme
• Yöntem:
• Pelvik taban kaslarını sık (idrar tutma hareketi)
• 5-10 saniye tut
• Tam gevşe
• 10 tekrar, günde 3 set
• Önemli:
• Doğru kasları kullan (karın, kalça, bacak değil)
• Nefes tutma
• Fizyoterapist denetiminde öğrenme

Hızlı Kasılma Egzersizleri

• Refleks güçlendirme
• Hızlı sık-gevşe
• 10-20 tekrar
• Stres inkontinans için

2. Biofeedback

• Yöntem: Vajinal veya anal prob
• Kas kontraksiyonunu ekranda gösterir
• Doğru kas aktivasyonu öğretir
• Motivasyon artar
• Başarı: Kegel den %20-30 daha etkili

3. Elektriksel Stimülasyon (E-stim)

• Vajinal veya anal prob ile elektrik uyarısı
• Pasif kas kontraksiyonu
• Endikasyon: Çok zayıf kaslar (istemsiz kontraksiyon yok)
• Haftada 2-3, 20-30 dakika, 12 hafta
• Başarı: %50-70

4. Internal (İnternal) Manual Terapi

• Vajinal veya rektal manuel tedavi
• Hipertonık kaslar için:
• Miyofasyal gevşetme
• Trigger point baskısı
• Germe
• Skar dokusu mobilizasyonu
• Ağrı azalması, esneklik artışı

5. External (Eksternal) Manual Terapi

• Karın, kalça, bel, sakrum mobilizasyonu
• Pelvik taban ile bağlantılı bölgeler
• Postür düzeltme

6. Vajinal Dilatatörler

• Vajinismus, disparoni için
• Artan boyutlarda silikon dilatatörler
• Kademeli desensitizasyon
• Evde kullanım

7. Solunum ve Postür Eğitimi

• Diyafragmatik solunum
• Pelvik taban ile koordinasyon
• Doğru postür (pelvik taban yükünü azaltır)
• Ergonomi eğitimi

8. Davranışsal Teknikler

• Mesane eğitimi: İdrara gitme aralıklarını uzatma (OAB)
• Defekas yon eğitimi: Doğru dışkılama tekniği (rektosel, kabızlık)
• Urge baskılama: Ani sıkışmayı kontrol etme

9. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

• Kilo kaybı
• Sıvı yönetimi
• Kabızlık tedavisi
• Sigara bırakma
• Doğru kaldırma teknikleri

Pelvik Taban Fizyoterapisi Başarı Oranları

Stres İdrar Kaçırma

• Kegel (tek başına): %50-60 iyileşme
• Fizyoterapist eşliğinde Kegel: %60-70
• Kegel + Biofeedback: %70-80
• Tam kür: %30-40
• Önemli iyileşme: %70-80

Aşırı Aktif Mesane (OAB)

• Mesane eğitimi + Kegel: %50-70 iyileşme

Pelvik Organ Prolapsusu

• Evre 1-2: %40-60 iyileşme (semptom azalması)
• Önleyici etkili
• Cerrahi sonrası nüksü azaltır

Obstrüktif Defekasyon (Rektosel)

• Biofeedback + defekas yon eğitimi: %60-80 iyileşme

Disparoni / Vajinismus

• Manual terapi + dilatatör: %70-80 iyileşme

Pelvik Ağrı

• Manual terapi: %60-70 ağrı azalması

Pelvik Taban Fizyoterapisi Süresi

• Değerlendirme: 1 seans (60-90 dakika)
• Tedavi seansları: 6-12 seans (haftada 1-2)
• Seans süresi: 30-60 dakika
• Ev programı: Günlük (15-20 dakika)
• Toplam süre: 6-12 hafta
• İyileşme başlangıcı: 4-6 hafta

Pelvik Taban Fizyoterapisi Avantajları

• Non-invaziv, güvenli
• Yan etki yok
• Cerrahiye alternatif (hafif-orta vakalar)
• Cerrahi öncesi/sonrası destek
• İlaçsız
• Uzun dönem fayda
• Çoklu sorun tedavisi (inkontinans + prolapsus)
• Yaşam kalitesi artışı

Pelvik Taban Fizyoterapisi Kimlere Uygun?

İdeal Adaylar

• Hafif-orta pelvik taban disfonksiyonu
• Cerrahiye alternatif arayanlar
• Cerrahi uygun olmayan (yaşlı, hasta)
• Doğum sonrası rehabilitasyon
• Önleyici (yüksek riskli)

Kontrendikasyonlar (Nadir)

• Aktif vajinal/pelvik enfeksiyon
• Akut pelvik ağrı (bilinmeyen neden)
• Ciddi pelvik patoloji (tümör)

Ev Egzersiz Programı

Günlük Rutin (15-20 dakika)

• Kegel egzersizleri: 3 set x 10 tekrar
• Hızlı kasılma: 1 set x 10 tekrar
• Fonksiyonel egzersizler: Öksürük, gülme öncesi kasılma
• Germe: Kalça, bacak
• Diyafragmatik solunum: 5 dakika

Yaşam Boyu Sürdürme

• Kegel egzersizleri kalıcı yapılmalı
• Kesilince kas tonusu azalır
• Günde 1 set bile koruyucu

Pelvik Taban Fizyoterapisi vs Cerrahi

Özellik	Fizyoterapi	Cerrahi
İnvaziv	Hayır	Evet
Yan etki	Yok	Var (komplikasyon)
Başarı (hafif-orta)	%60-80	%80-90
İyileşme süresi	6-12 hafta	6-8 hafta
Maliyet	Düşük-orta	Yüksek
Sürdürme	Ev egzersizi gerekir	Minimal
İleri evre	Yetersiz	Gerekli

Pelvik Taban Fizyoterapisi Maliyeti 2026

• Değerlendirme seansı: Orta
• Tedavi seansı: Orta (seans başı)
• Paket (8-12 seans): Orta-yüksek
• Sigorta kapsamı (kısmi)
• Detaylı bilgi: 0532 723 44 07

Sık Sorulan Sorular

Pelvik taban fizyoterapisi ağrılı mı?

Hayır. İnternal muayene rahatsızlık verebilir ama ağrılı değil. Rıza ile yapılır.

Evde Kegel yapmak yeterli değil mi?

Hafif vakalar için olabilir. Ama çoğu kadın yanlış yapıyor. Fizyoterapist denetiminde %20-30 daha etkili.

Ne kadar sürer?

6-12 hafta (haftada 1-2 seans). 4-6 haftada iyileşme başlar.

Cerrahiye alternatif mi?

Hafif-orta vakalarda evet. İleri evrede yetersiz, cerrahi gerekir.