Rektosel (Rektum Sarkması) Nedir?
Rektosel, rektumun (son bağırsak) vajina arka duvarına doğru sarkmasıdır. Rektovajinal fasyanın (rektum ve vajina arasındaki destek doku) zayıflamasından kaynaklanır. İkinci en yaygın pelvik organ sarkmasıdır (%40). Dr. Zeynep Gökçeuslu, Antalya kliniğinde rektosel tedavisi ve posterior kolporafi ameliyatı uygulamaktadır.
Rektosel Evreleri
- Evre 1: Hafif, vajina alt kısımda
- Evre 2: Vajinal giriş hizasına kadar
- Evre 3: Vajinal girişin dışında
- Evre 4: Tamamen dışarı sarkmış
Rektosel Nedenleri
- Vajinal doğum (özellikle perine yırtığı, epizyotomi)
- Yaş, menopoz
- Kronik kabızlık, sıkınma
- Obezite
- Kronik öksürük
- Ağır kaldırma
- Genetik (kollajen zayıflığı)
Rektosel Semptomları
- Dışkılama semptomları (en karakteristik):
- Tam boşaltamama hissi
- Dışkılama zorluğu (obstrüktif defekasyon)
- Uzun sıkınma süresi
- Vajinaya manuel baskı yaparak dışkılama (vajinal splinting)
- Yardımcı manevralar gerekir
- Vajina arka duvarında şişlik
- Pelvik basınç, ağırlık
- Kabızlık (kronik)
- Fekal inkontinans (ileri evre)
- Disparoni (ağrılı cinsel ilişki)
Rektosel Tanısı
Fizik Muayene
- Vajinal + rektal muayene
- Sıkınma testi (rektosel boyutu değerlendirilir)
- Perine incelenmesi (perine inme, yırtık)
- Eşlik eden prolapsuslar
İleri Testler (Gerekirse)
- Defekografi (baryum enema ile):
- Altın standart
- Dışkılama sırasında rektosel boyutu
- Rektum boşalması
- Rektoselin fonksiyonel önemi
- Anorektal manometri:
- Anal sfinkter fonksiyonu
- Fekal inkontinans varsa
- Kolonoskopi:
- Kabızlık nedeni araştırma
- Tümör, polip dışlama
Rektosel Tedavisi
1. Konservatif Tedavi
Kabızlık Tedavisi (İlk Adım)
- Diyet:
- Lif artırma (25-30 g/gün)
- Bol sıvı (8-10 bardak/gün)
- Meyve, sebze, tam tahıl
- Laksatif:
- Hacim oluşturucu (psyllium)
- Osmotik (laktu loz, polietilen glikol)
- Stimülan (bisakodil) - kısa süreli
- Defekas yon eğitimi:
- Düzenli saatlerde tuvalet
- Hissettiğinde git, ertelem e
- Aşırı sıkınmadan kaçın
Pelvik Taban Fizyoterapisi
- Biofeedback ile dışkılama koordinasyonu
- Pelvik taban dissinerjisi tedavisi
- %50-70 iyileşme
Yaşam Tarzı
- Kilo kaybı
- Düzenli egzersiz
- Sigara bırakma
Pesser (Sınırlı Etki)
- Rektosel için daha az etkili (sistosele göre)
- Cerrahi uygun olmayan hastalarda
2. Cerrahi Tedavi: Posterior Kolporafi
Endikasyonlar
- Evre 2-4, semptomatik
- Konservatif tedavi başarısız (3-6 ay)
- Obstrüktif defekasyon
- Yaşam kalitesi etkilenmiş
Yöntem
- Vajinal yaklaşım (tercih edilen)
- Vajina arka duvarı açılır
- Rektum geriye itilir
- Rektovajinal fasya dikiş ile tamir edilir (plicate)
- Fazla vajinal doku çıkarılır
- Perineoplasti (isteğe bağlı):
- Perine kasları birleştirilir
- Vajinal giriş daraltılır (hafif)
- Destek artar
- Vajina duvarı kapatılır
Mesh Kullanımı (Tartışmalı)
- Sentetik veya biyolojik mesh
- Artık az kullanılır (komplikasyon riski)
- Sadece nüks, yüksek risk vakalar
Posterior Kolporafi Ameliyat Detayları
Anestezi
- Spinal veya genel
Süre
- 30-60 dakika
- Kombine cerrahi daha uzun
Yatış
- 1-2 gün
Ameliyat Sonrası İyileşme
Hastanede
- Ağrı yönetimi
- Erken mobilizasyon
- Laksatif başlanır (kabızlıktan kaçınma)
Evde
- Kanama: 2-4 hafta hafif
- Ağrı: 1-2 hafta (ağrı kesici)
- İlk dışkılama: 2-3. gün (yumuşak, laksatif ile)
- Kabızlık önleme: İlk 4-6 hafta kritik
- Lif ve sıvı artırma
- İş: 2-4 hafta
- Ağır aktivite yasak: 6-8 hafta
- Cinsel ilişki perhiz: 6-8 hafta
- Tam iyileşme: 6-8 hafta
Kontroller
- 1. hafta
- 6. hafta
- 3-6 ay
Cerrahi Başarı Oranları
- Anatomik başarı: %70-90
- Defekasyon semptomları iyileşmesi: %60-80
- Nüks riski: %10-20 (10 yıl)
Önemli Not
- Anatomik düzelme %90 olsa bile
- Kabızlık semptomları %60-80 iyileşir
- Nedeni: Kabızlığın çok nedeni var (transit, outlet obstrüksiyon)
- Gerçekçi beklenti önemli
Cerrahi Komplikasyonlar
Erken
- Kanama: %2-5
- Rektum yaralanması: %1-3
- Enfeksiyon: %5-10
- Hematom
- İmpleme (yara ayrılması): Nadir
Geç
- Nüks: %10-20
- Kabızlık devam edebilir: %20-40
- Disparoni: %10-30 (özellikle perineoplasti yapıldıysa)
- Vajinal girişt e darlaşma: %5-15
- Fekal inkontinans: %2-5 (sfinkter hasarlanırsa)
Disparoni (Ağrılı Cinsel İlişki) Riski
Neden?
- Perineoplasti vajinal girişi daraltır
- Skar dokusu
- Aşırı doku çıkarılması
Önleme
- Minimal doku rezeksiyonu
- Perineoplasti gerekmedikçe yapılmaz
- Vajinal dilatatör kullanımı (ameliyat sonrası)
Rektosel + Sistosel Birlikteliği
- %30-50 birlikte görülür
- Kombine cerrahi: Anterior + posterior kolporafi (tek seansta)
- Toplam iyileşme 6-8 hafta
Rektosel Önleme
- Doğum sonrası pelvik taban egzersizleri
- Kabızlıktan kaçınma (ömür boyu)
- Lif ve sıvı yeterli
- Kilo kontrolü
- Sigara bırakma
- Ağır kaldırmama
Rektosel Tedavisi Maliyeti 2026
- Pelvik taban fizyoterapisi: Orta
- Posterior kolporafi: Orta-yüksek
- Detaylı bilgi: 0532 723 44 07
Sık Sorulan Sorular
Ameliyat sonrası kabızlık geçer mi?
%60-80 iyileşme. Anatomik düzelme %90 ama fonksiyonel iyileşme daha az. Kabızlık yönetimi devam etmelidir.
Ameliyat sonrası cinsel ilişki ağrılı olur mu?
%10-30 risk, özellikle perineoplasti yapıldıysa. Dikkatli cerrahi ile azaltılır.
Cerrahi sonrası tekrar eder mi?
%10-20 nüks riski. Kabızlıktan kaçınma kritik.
Önce konservatif tedavi denenmeli mi?
Evet, kabızlık tedavisi + fizyoterapi 3-6 ay. Başarısızsa cerrahi.