Sistosel (Mesane Sarkması) Nedir?
Sistosel, mesanenin vajina ön duvarına doğru sarkmasıdır. Pelvik taban desteğinin zayıflamasından kaynaklanır. En yaygın pelvik organ sarkması türüdür (%50). Dr. Zeynep Gökçeuslu, Antalya kliniğinde sistosel tedavisi ve anterior kolporafi ameliyatı uygulamaktadır.
Sistosel Evreleri
- Evre 1: Hafif, vajina içinde üst kısımda
- Evre 2: Vajinal giriş hizasına kadar
- Evre 3: Vajinal girişin dışında
- Evre 4: Tamamen dışarı sarkmış
Sistosel Nedenleri
- Vajinal doğum (en önemli)
- Yaş, menopoz
- Obezite
- Kronik öksürük
- Kabızlık, sıkınma
- Ağır kaldırma
- Genetik (kollajen zayıflığı)
- Histerektomi
Sistosel Semptomları
- Vajina ön duvarında şişlik, dolgunluk
- Pelvik basınç, ağırlık hissi
- İdrar semptomları:
- Tam boşaltamama hissi
- İdrar retansiyonu (kalıntı idrar yüksek)
- Sık idrara gitme
- İdrar kaçırma (stres veya urge)
- İdrar yaparken manuel olarak vajinayı yukarı itmek gerekir (ileri evre)
- Tekrarlayan üriner enfeksiyonlar
- Bel ağrısı
- Disparoni (ağrılı cinsel ilişki)
Sistosel Tanısı
Fizik Muayene
- Vajinal muayene (ayakta, sıkınma)
- Sistosel boyutu, evresi
- Eşlik eden prolapsus (rektosel, uterin)
İleri Testler
- Residü idrar ölçümü (PVR): Ultrason ile
- Normal: <50 ml
- Yüksek: Boşaltma sorunu
- Ürodinamik: İdrar kaçırma varsa, stres inkontinans ayırıcı tanısı
- Sistoskopi: Mesane patolojisi, taş, tümör dışlama
Sistosel Tedavisi
1. Konservatif Tedavi
Gözlem
- Evre 1, semptomsuz
- Yıllık kontrol
Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel)
- Evre 1-2
- Önleyici
- Başarı sınırlı (ileri evrede)
- Fizyoterapist eşliğinde
Pesser
- Vajinal destek aparatı
- Cerrahi istemeyen/uygun olmayan
- %50-70 semptom iyileşmesi
Yaşam Tarzı
- Kilo kaybı
- Kabızlık tedavisi
- Sigara bırakma
- Ağır kaldırmama
Vajinal Östrojen
- Menopoz sonrası
- Doku kalitesini iyileştirir
2. Cerrahi Tedavi: Anterior Kolporafi
Endikasyonlar
- Evre 2-4, semptomatik
- Konservatif tedavi başarısız/istenmiyor
- Yaşam kalitesi etkilenmiş
Yöntem
- Vajinal yaklaşım (tercih edilen)
- Vajina ön duvarı açılır
- Mesane geriye itilir
- Fasya (destek doku) dikiş ile tamir edilir (plicate)
- Fazla vajinal doku çıkarılır
- Vajina duvarı kapatılır
Mesh Kullanımı (Tartışmalı)
- Sentetik mesh ile destek
- Artık az kullanılır (FDA uyarısı 2019)
- Komplikasyon riski yüksek (erozyon, ağrı, disparoni)
- Sadece özel durumlarda (nüks, yüksek risk)
Anterior Kolporafi Ameliyat Detayları
Anestezi
- Spinal veya genel
Süre
- 30-60 dakika
- Kombine cerrahi (histerektomi, rektosel) daha uzun
Yatış
- 1-2 gün
Ameliyat Sonrası İyileşme
Hastanede
- İdrar sondası 1 gün
- Ağrı yönetimi
- Erken mobilizasyon
Evde
- Kanama: 2-4 hafta hafif
- Ağrı: 1-2 hafta (ağrı kesici)
- İş: 2-4 hafta (hafif iş)
- Ağır aktivite yasak: 6-8 hafta
- Ağır kaldırma yasak: Ömür boyu <10 kg
- Cinsel ilişki perhiz: 6 hafta
- Tam iyileşme: 6-8 hafta
Kontroller
- 1. hafta: Yara kontrolü
- 6. hafta: İyileşme değerlendirmesi
- 3-6 ay: Son kontrol
Cerrahi Başarı Oranları
- Anatomik başarı (tekrar sarkma yok): %70-85
- Subjektif başarı (semptom iyileşmesi): %80-90
- Nüks riski: %15-30 (10 yıl)
Başarıyı Etkileyen Faktörler
- Sistosel şiddeti (ileri evre daha yüksek nüks)
- Obezite (düşük başarı)
- Kronik öksürük, kabızlık
- Sigara
- Genetik (kollajen bozukluğu)
- Eşlik eden prolapsuslar
Cerrahi Komplikasyonlar
Erken
- Kanama: %2-5
- Mesane yaralanması: %1-3
- İdrar retansiyonu: %5-15 (geçici)
- Üriner enfeksiyon: %10-20
- Hematom
Geç
- Nüks (tekrar sarkma): %15-30
- De novo stres inkontinans: %5-20
- Sistosel onarımı üretra açısını değiştirir
- Gizli inkontinans ortaya çıkar
- TOT ameliyatı gerekebilir
- Vajina darlaşması: %5-10
- Disparoni: %5-15
- Mesh komplikasyonları (kullanıldıysa): Erozyon, ağrı
Sistosel + İdrar Kaçırma Birlikteliği
Durum
- Sistosel ve stres inkontinans sık birlikte görülür
- Gizli inkontinans: Sistosel üretre baskılayarak kaçırmayı maskeler
- Sistosel onarımı sonrası inkontinans ortaya çıkabilir
Çözüm
- Kombine cerrahi: Anterior kolporafi + TOT (tek seansta)
- Başarı yüksek
- Daha fazla komplikasyon riski (retansiyon)
Sistosel Nüksü
Neden Tekrar Eder?
- Risk faktörleri devam ediyor (obezite, sigara)
- Ağır kaldırma
- Kollajen zayıflığı
- Cerrahi teknik yetersiz
Tedavi
- Pesser
- Revizyon cerrahisi (daha düşük başarı)
- Mesh onarımı (son seçenek)
Sistosel Önleme
- Pelvik taban egzersizleri (gebelik, doğum sonrası)
- Kilo kontrolü
- Kabızlıktan kaçınma
- Sigara bırakma
- Doğru kaldırma teknikleri
- Menopoz sonrası vajinal östrojen
Sistosel Tedavisi Maliyeti 2026
- Pesser: Düşük
- Pelvik taban fizyoterapisi: Orta
- Anterior kolporafi: Orta-yüksek
- Detaylı bilgi: 0532 723 44 07
Sık Sorulan Sorular
Sistosel tehlikeli mi?
Hayır, hayatı tehdit etmez. Ama yaşam kalitesini düşürür, üriner enfeksiyon riski artar.
Ameliyat sonrası idrar kaçırabilir miyim?
%5-20 de novo inkontinans riski. Önceden gizli inkontinans varsa açığa çıkar.
Cerrahi sonrası tekrar eder mi?
%15-30 nüks riski (10 yıl). Risk faktörlerine dikkat edilmeli.
Mesh kullanılmalı mı?
Artık rutin kullanılmaz (FDA uyarısı). Sadece özel durumlarda.