Pelvik Organ Prolapsusu (POP) Nedir?
Pelvik organ prolapsusu (sarkma), pelvik organların (rahim, mesane, rektum) normal pozisyonlarından aşağı kayarak vajinaya doğru sarkmasıdır. Kadınların %30-50'sinde bir dereceye kadar vardır, %10-20'si semptomatiktir. Dr. Zeynep Gökçeuslu, Antalya kliniğinde pelvik organ prolapsusu tanı ve tedavisinde deneyimlidir.
POP Türleri
1. Sistosel (Mesane Sarkması)
- Mesanenin vajina ön duvarına sarkması
- En yaygın (%50)
2. Rektosel (Rektum Sarkması)
- Rektumun vajina arka duvarına sarkması
- %40
3. Uterin Prolapsus (Rahim Sarkması)
- Rahimin vajinaya veya dışarı sarkması
- %25
4. Enteroselesele (Bağırsak Sarkması)
- İnce bağırsağın vajina arka üst duvarına sarkması
- Nadir
5. Vajinal Vault Prolapsusu
- Histerektomi sonrası vajina tepesinin sarkması
- %10-15 (histerektomi sonrası)
POP Evreleri (POP-Q Sınıflaması)
- Evre 0: Prolapsus yok
- Evre 1: Hafif, vajina içinde (himen üstünde)
- Evre 2: Himen hizasına kadar
- Evre 3: Himen altında ama tamamen dışarı değil
- Evre 4: Tamamen dışarı sarkmış (total prolapsus)
POP Nedenleri
Risk Faktörleri
- Vajinal doğum: En önemli (özellikle çok doğum, büyük bebek, forseps)
- Yaş: Menopoz (östrojen azalması)
- Obezite: Kronik karın içi basınç artışı
- Genetik: Kollajen zayıflığı (ailesel)
- Kronik öksürük: Sigara, KOAH
- Kabızlık: Kronik sıkınma
- Ağır kaldırma
- Pelvik cerrahi: Histerektomi
POP Semptomları
Genel
- Vajinada şişlik, dolgunluk hissi
- Vajinadan dışarı çıkan kitle
- Pelvik basınç, ağırlık hissi (akşam artar)
- Bel-sırt ağrısı
- Disparoni (ağrılı cinsel ilişki)
Sistosel
- Tam boşaltamama hissi
- Sık idrara gitme
- İdrar kaçırma veya retansiyon
- Vajinayı manuel olarak yukarı itmek gerekir (ileri evre)
Rektosel
- Dışkılama zorluğu (obstrüktif defekasyon)
- Tam boşaltamama
- Vajinayı manuel olarak itmek gerekir
- Kabızlık
Uterin Prolapsus
- Vajinada şişlik
- Ağır evre: Rahim dışarı çıkar (ulserasyon, enfeksiyon)
POP Tanısı
Fizik Muayene
- Muayene pozisyonu: Litotomi, ayakta (sıkınma)
- POP-Q değerlendirmesi: Standart ölçüm
- Sıkınma testi: Prolapsus şiddetini gösterir
İleri Testler (Gerekirse)
- Residü idrar: Ultrason
- Ürodinamik: İdrar kaçırma varsa
- Defekografi: Rektosel
- Kolonoskopi: Kabızlık, kanama varsa
POP Tedavisi
1. Konservatif Tedavi
Gözlem
- Evre 1-2, semptomsuz
- Yıllık kontrol
Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel)
- Evre 1-2
- Önleyici
- Başarı sınırlı: İlerlemiş prolapsusta yetersiz
- Fizyoterapist eşliğinde daha etkili
Yaşam Tarzı
- Kilo kaybı
- Sigara bırakma
- Kabızlık tedavisi
- Ağır kaldırmama
Pesser (Vajinal Destek Aparatı)
- En yaygın non-cerrahi tedavi
- Pesser türleri: Halka, küp, gellhorn (prolapsus tipine göre)
- Yerleştirme: Hekim tarafından vajinaya
- Kullanım: Gün boyu, gece çıkarılabilir (bazı tipler)
- Temizlik: Haftada 1 veya hekim muayenesi (3-6 ay)
- Başarı: %50-75 (semptom iyileşmesi)
- Endikasyon:
- Cerrahi istemeyen
- Cerrahi yüksek riskli (yaşlı, hasta)
- Geçici çözüm (doğum sonrası)
- Komplikasyonlar:
- Vajinal akıntı, koku
- Kanama, ülserasyon (%10-20)
- Düşme (yanlış boyut)
- Diskomfor
Vajinal Östrojen
- Menopoz sonrası
- Doku kalitesini iyileştirir
- Pesser kullanımını kolaylaştırır
- Cerrahi öncesi/sonrası doku iyileşmesi
2. Cerrahi Tedavi
Ne Zaman Cerrahi?
- Evre 2-4, semptomatik
- Konservatif tedavi başarısız/istenmiyor
- Yaşam kalitesi etkilenmiş
Cerrahi Türleri
Detaylar sonraki hizmetlerde (Rahim Sarkması, Sistosel, Rektosel Ameliyatları)
- Anterior kolporafi: Sistosel onarımı
- Posterior kolporafi: Rektosel onarımı
- Vajinal histerektomi + kolporafi: Rahim + prolapsus onarımı
- Sakrokolpopeksi: Vajina tepesini sakruma asma (laparoskopik)
- Sacrospinöz ligament fiksasyonu: Vajinayı ligamente asma
- Mesh onarımı: Tartışmalı (komplikasyon riski)
Cerrahi Başarı
- Anatomik başarı (tekrar sarkma yok): %70-90 (prosedüre göre)
- Subjektif başarı (semptom iyileşmesi): %80-95
- Nüks riski: %10-30 (10 yıl)
POP Önleme
- Pelvik taban egzersizleri (gebelik, doğum sonrası)
- Kilo kontrolü
- Kabızlıktan kaçınma
- Sigara bırakma
- Ağır kaldırmama
- Menopoz sonrası vajinal östrojen
POP Tedavi Maliyeti 2026
- Pesser: Düşük (cihaz + takip)
- Pelvik taban fizyoterapisi: Orta
- Cerrahi: Yüksek (prosedüre göre)
- Detaylı bilgi: 0532 723 44 07
Sık Sorulan Sorular
Prolapsus tehlikeli mi?
Hayır, hayatı tehdit etmez. Ama yaşam kalitesini düşürür. Tedavi edilebilir.
Kegel egzersizi prolapsusı önler mi?
Erken evre veya önleyici olarak evet. İleri evrede yetersiz.
Pesser işe yarar mı?
Evet, %50-75 başarı. Cerrahiye alternatif.
Cerrahi sonrası tekrar eder mi?
%10-30 nüks riski (10 yıl). Risk faktörlerine dikkat edilmeli.