Doğum Kontrol Yöntemleri Nedir?
Doğum kontrol (kontrasepsiyon), istenmeyen gebeliği önlemek için kullanılan yöntemlerdir. Dr. Zeynep Gökçeuslu, Antalya kliniğinde kişiye özel doğum kontrol danışmanlığı ve uygulama hizmeti vermektedir.
Hormonal Yöntemler
1. Doğum Kontrol Hapları
Kombine Hap (Östrojen + Progesteron):
- Günlük kullanım, düzenli adet
- %91-99 etkili (doğru kullanımda)
- Adet düzenler, ağrıyı azaltır
- Akne tedavisine yardımcı
- Uygun değil: Sigara içenler (35+), hipertansiyon, pıhtılaşma bozukluğu
Mini Hap (Sadece Progesteron):
- Emzirenlere uygun
- Her gün aynı saatte alınmalı
- Adet düzensiz olabilir
2. Rahim İçi Araç - IUD (Spiral)
Hormonal IUD (Mirena, Kyleena):
- 5 yıl etkili
- %99 etkili
- Adet kanamasını azaltır veya keser
- Myom ve endometrioziste faydalı
- Takıldıktan sonra unutulur
Bakır IUD (Paragard):
- 10 yıl etkili
- Hormonsuz
- Adet kanamasını artırabilir
- Acil kontrasepsiyon olarak kullanılabilir
Spiral Kimlere Uygundur?
- Uzun süreli korunma isteyenler
- Hap almayı unutanlar
- Emziren anneler
- Hormonal yöntem kullanamayanlara (bakır spiral)
3. Deri Altı İmplant (Nexplanon)
- Kol içine yerleştirilen ince çubuk
- 3 yıl etkili
- %99 etkili
- Adet düzensiz olabilir
4. Doğum Kontrol Enjeksiyonu (Depo-Provera)
- 3 ayda bir kas içi enjeksiyon
- Adet durur
- Kilo alımı olabilir
5. Vajinal Halka (NuvaRing)
- Vajenaya yerleştirilen halka
- 3 hafta kalır, 1 hafta ara
- Kombine hormon salgılar
Bariyer Yöntemleri
1. Erkek Kondomu
- %85-98 etkili
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan (CYBE) korur
- Reçete gerektirmez
- Her ilişkide kullanılmalı
2. Kadın Kondomu
- Vajinaya yerleştirilir
- %79-95 etkili
- CYBE koruması
3. Diyafram ve Servikal Kep
- Rahim ağzını kapatan silikon kap
- Spermisit jel ile birlikte kullanılır
- %71-88 etkili
Doğal Yöntemler
1. Takvim Yöntemi (Ritim)
- Yumurtlama günlerinde cinsel ilişkiden kaçınma
- %76-88 etkili
- Düzenli adet gerektirir
2. Geri Çekme (Coitus Interruptus)
- %78 etkili (düşük)
- Önerilmez
Kalıcı Yöntemler
1. Tüp Ligasyonu (Kadın Kısırlaştırma)
- Yumurta kanallarının bağlanması
- %99 etkili
- Kalıcı, geri döndürülemez
- Laparoskopi ile yapılır
2. Vazektomi (Erkek Kısırlaştırma)
- Sperm taşıyan kanalların kesilmesi
- %99 etkili
- Daha basit prosedür
Acil Kontrasepsiyon (Ertesi Gün Hapı)
- Levonorgestrel (Norlevo): 72 saat içinde
- Ulipristal (EllaOne): 120 saat içinde
- Bakır IUD: 5 gün içinde takılabilir (en etkili)
- Yumurtlamayı geciktirir veya engeller
- %75-95 etkili
Hangi Yöntemi Seçmeliyim?
Karar verirken değerlendirin:
- Yaş ve sağlık durumu
- Gelecekte çocuk planı
- Kullanım kolaylığı
- Yan etki toleransı
- Maliyet
- CYBE koruması ihtiyacı
Doğum Kontrol Danışmanlığı
Kişiye özel yöntem seçimi için: 0532 723 44 07